Sự kết hợp giữa cải cách và bạo động trong phong trào kháng thuế ở Trung Kỳ năm 1908

Tóm tắt

Phong trào kháng thuế ở Trung Kỳ năm 1908 là hiện tượng lịch sử chưa từng xảy ra trong cuộc chống Pháp trước đó về các phương diện qui mô, tính chất và hình thức đấu tranh; đồng thời là một trong những sự kiện nổi bật của phong trào dân tộc, dân chủ nước ta đầu thế kỷ XX, được các nhà sử học nước ngoài đánh giá là một trong những sự kiện tiêu biểu của vùng Viễn Đông năm 1908. Đặc điểm tiêu biểu về phương thức đấu tranh của phong trào này là từ những cuộc vận động đấu tranh có tính chất cải cách ôn hòa có tổ chức, nhưng dần dần đã biến thành cuộc đấu tranh kịch liệt của quần chúng nhân dân, chủ yếu là nông dân, kết hợp phương thức cải cách với bạo động, làm cho thực dân Pháp và các thế lực phong kiến tay sai hoảng sợ, đàn áp khốc liệt phong trào. Các nhân vật liên quan đến phong trào này như Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng gọi đây là cuộc “dân biến” của nhân dân Trung Kỳ năm 1908. Chính quyền thuộc địa - phong kiến xem phong trào này là những cuộc biểu tình - nổi dậy.