Sự du nhập của vũ khí phương Tây vào Đại Việt thế kỷ XVII - XVIII
Từ khóa:
Đại Việt; Đàng Trong; Đàng Ngoài; Phương Tây; Vũ khíTóm tắt
Thế kỷ XVII - XVIII là một trong những giai đoạn đầy biến động của lịch sử Việt Nam, với cục diện Trịnh - Nguyễn phân tranh kéo dài và đến cuối thế kỷ XVIII tiếp tục diễn ra cuộc chiến tranh giữa triều Tây Sơn và lực lượng của Nguyễn Ánh. Trong khi đó, áp lực từ sự uy hiếp và xâm phạm độc lập chủ quyền do các thế lực bên ngoài tạo ra không còn là nguy cơ mà đã thực sự hiện hữu. Việc chính quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong đánh bại người Hà Lan (1643), người Anh (1702 - 1703 và 1706 - 1707) hay chính quyền Tây Sơn chống quân Xiêm, quân Thanh ở cuối thế kỷ XVIII đã chứng minh cho nhận định trên. Đối mặt với tình hình phức tạp như vậy, chính quyền quân chủ quản lí các khu vực khác nhau thuộc lãnh thổ Đại Việt từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XVIII trên thực tế đều tìm cách củng cố tiềm lực quân sự, quốc phòng, ổn định tình hình trong nước và nhất là bảo vệ độc lập chủ quyền của dân tộc. Một trong những biện pháp đã được các lực lượng chính trị này sử dụng là tiếp cận với kĩ thuật quân sự từ các quốc gia châu Âu thông qua nhiều phương thức khác nhau. Điều đó đã tạo ra tiền đề thuận lợi để vũ khí phương Tây từng bước du nhập vào Đại Việt trong thế kỷ XVII và thế kỷ XVIII.
Tài liệu tham khảo
1. Baldinotti G. (1903), “La Relation sur le Tonkin du P. Baldinotti”, Bulletin de l’Ecole française d’Extrême-Orien, tome 3.
2. Borri C. (1931), Relation de la nouvelle mission des pères de la compagnie de Jésus au royaume de la CochinChine, De l’Imprimerie de Piérre de Rache, de la Bible d’Or, Lille.
3. Cadière L. (1906), “Le mur de Đồng Hới, Etude Sur L’establissement des Nguyễn en Cochinchine”, Bulletin de l’Ecole française d’Extrême-Orient, tome VI, N° 1-2 (Janvier-Juin).
4. Cadière L. (1924), “Le quartier des Arènes - Jean de la Croix et les premiers Jésuites”, Bulletin des Amix du Vieux Hué, vol. 4.
5. Chappoulie H. (1943), Aux origines ďune église. Rome et les missions ď Indochine au XVIIe siècle, tome I, Bloud et Gay, Paris.
6. Nguyễn Duy Chính, Hoàng đế Quang Trung ra bắc. Nguồn: https://nghiencuulichsu.com/2014/01/07/hoang-de-quang-trung-ra-bac/
7. Cordier H. (1887), “Voyage de Pierre Poivre en Cochinchine”, Revue de l’Extrême-Orient, tome 3.
8. Dror O., Taylor K.W. (ed.) (2006), Views of Seventeenth Century Vietnam: Christoforo Borri on Cochinchina and Samuel Baron on Tonkin, Southeast Asia Program Publications, Cornell University, Ithaca, New York.
9. Thụy Khuê (2017), Vua Gia Long và người Pháp - Khảo sát về ảnh hưởng của người Pháp trong giai đoạn triều Nguyễn, Nxb Hồng Đức, Hà Nội.
10. Manguin P.Y. (1972), Les Portugais sur les côtes du Viet-Nam et du Campa, L’école Française d’Extrême- Orient, Paris.
11. Maybon C. B. (1919), Histoire moderne du pays d’Annam (1592 - 1820), Plon-Nourrit et Cie Éditeurs, Paris.
12. Montézon F., Estève E., Rhodes A., Tissanier J., Saccano M. (1858), Mission de la Cochinchine et du Tonkin avec gravure et carte géographique, Charles Douniol Éditeur, Paris.
13. Quốc sử quán triều Nguyễn (2002), Đại Nam thực lục, tập 1, Nxb Giáo dục, Hà Nội.
14. Rhodes A. (1651), Histoire du Royaume de Tunquin, Chez Iean Baptiste Devenet, Lyon.
15. Saraiva L. (ed.) (2013), Europe and China: Science and Arts in the 17th and 18th Centuries, World Scientific, Singapore.
16. Septans A. (1887), Les Commencements de l’Indo-Chine française, d’après les archives du ministère de la marine et des colonies, les mémoires ou relations du temps, Challamel Ainé, Libraire Éditeur, Paris.
17. Tạp chí Xưa & Nay (2006), Những vấn đề lịch sử triều Nguyễn, Nxb Văn hóa Sài Gòn, Thành phố Hồ Chí Minh.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
Điều khoản giấy phép
-
Tác giả đồng ý áp dụng Giấy phép bản quyền mở (ví dụ: Creative Commons CC BY hoặc CC BY-NC) cho bài báo khi được công bố.
-
Xác nhận người đọc có quyền truy cập, chia sẻ, trích dẫn bài viết theo đúng điều kiện giấy phép mà Tạp chí đã lựa chọn.
-
Tác giả giữ quyền tác giả nhưng cấp cho Tạp chí quyền xuất bản đầu tiên (First Publication Rights).