Nguyễn Quang Bích và phong trào Cần Vương chống Pháp ở vùng Tây Bắc Bắc Kỳ cuối thế kỷ XIX
Từ khóa:
Bắc Kỳ; Nguyễn Quang Bích; Phong trào Cần Vương; Tây Bắc; Thực dân Pháp.Tóm tắt
Phong trào chống Pháp ở vùng Tây Bắc do Nguyễn Quang Bích tổ chức và lãnh đạo là một trong những phong trào đấu tranh tiêu biểu nhất ở Bắc Kỳ và Việt Nam vào nửa sau thế kỷ XIX. Hưởng ứng lời hiệu triệu của triều đình kháng chiến và sau khi được vua Hàm Nghi tin tưởng giao nhiệm vụ, từ giữa năm Ất Dậu (1885), Nguyễn Quang Bích đã cùng Nguyễn Văn Giáp và những người bạn hữu ra sức tập hợp nhân dân vùng Tây Bắc, anh dũng đứng lên tiến hành đấu tranh chống thực dân Pháp xâm lược. Phong trào đấu tranh vũ trang dưới danh nghĩa Cần Vương ở khu vực Tây Bắc đã bùng nổ khá sớm và kéo dài nhiều năm, gây cho quân địch những tổn thất nặng nề. Tuy nhiên cho đến nay, phong trào Cần Vương chống Pháp ở vùng Tây Bắc chưa được nghiên cứu hệ thống và đánh giá đầy đủ, khách quan. Trên cơ sở khai thác và tổng hợp những nguồn tư liệu khác nhau, bài viết tập trung phân tích làm rõ đặc điểm, vai trò, vị trí của phong trào khu vực này trong bối cảnh phong trào Cần Vương ở Bắc Kỳ và cả nước trong hai thập niên cuối cùng của thế kỷ XIX.
Tài liệu tham khảo
1. E.Daufès (1933), Đội lính khố xanh Đông Dương (Garde indigène de l’ Indochine de sa création à nos jours, Volume 1, Séguin, Avignon), tập 1, Bản dịch, Tư liệu Khoa Lịch Sử Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn, Hà Nội.
2. Histoire militaire de l’Indochine francaise des débuts à nos jours (Juillet 1930) (1931), Tome II, IDEO.
3. Vũ Huy Phúc (Chủ biên), Phạm Quang Trung, Nguyễn Ngọc Cơ (2003), Lịch sử Việt Nam 1858 - 1896, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
4. Dương Kinh Quốc (2005), Chính quyền thuộc địa ở Việt Nam trước Cách mạng Tháng Tám 1945, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
5. Quốc sử quán triều Nguyễn (2022), Đại Nam thực lục, tập 9, Nxb Hà Nội, Hà Nội.
6. Phạm Văn Sơn (1962), Việt sử tân biên, quyển 5, Sài Gòn.
7. Phạm Đức Thành Dũng, Vĩnh Cao (Chủ biên) (2000), Khoa cử và các nhà khoa bảng triều Nguyễn, Nxb Thuận Hóa, Huế.
8. Thơ văn Nguyễn Quang Bích (1973), Nxb Văn học, Hà Nội.
9. Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc (2012), Địa chí Vĩnh Phúc, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
10. Đặng Nghiêm Vạn - Đinh Xuân Lâm (2024), Điện Biên trong lịch sử (từ thuở ban đầu đến năm 1954), Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
11. Đặng Huy Vận (2019), Phong trào yêu nước chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Việt Nam cuối thế kỷ XIX - Đầu thế kỷ XX, Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh.
12. Viện Nghiên cứu Hán Nôm (1981), Tên làng xã đầu thế kỷ XIX thuộc các tỉnh từ Nghệ Tĩnh trở ra, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Bản quyền (c) {copyrightHolder}
Tác phẩm này được cấp phép theo Giấy phép Creative Commons Ghi công-Phi thương mại 4.0 Quốc tế.
Điều khoản giấy phép
-
Tác giả đồng ý áp dụng Giấy phép bản quyền mở (ví dụ: Creative Commons CC BY hoặc CC BY-NC) cho bài báo khi được công bố.
-
Xác nhận người đọc có quyền truy cập, chia sẻ, trích dẫn bài viết theo đúng điều kiện giấy phép mà Tạp chí đã lựa chọn.
-
Tác giả giữ quyền tác giả nhưng cấp cho Tạp chí quyền xuất bản đầu tiên (First Publication Rights).