Chạy đua vũ trang ở Bắc Cực và những thách thức đối với an ninh toàn cầu
Từ khóa:
An ninh toàn cầu, Bắc Cực, Chạy đua vũ trang, Nga - NATO, Răn đe hạt nhânTóm tắt
Những năm gần đây, Bắc Cực đang chuyển từ một khu vực ngoại vi của hệ thống quốc tế thành một không gian cạnh tranh chiến lược ngày càng quan trọng trong thế kỷ XXI. Sự tan băng do biến đổi khí hậu làm tăng khả năng tiếp cận tài nguyên và mở ra các tuyến vận tải mới, nâng cao giá trị địa - kinh tế và địa - chiến lược của khu vực. Bài viết phân tích nền tảng địa - chiến lược của Bắc Cực, các động lực thúc đẩy quân sự hóa và chạy đua vũ trang trong các miền tác chiến trên biển, dưới biển, phòng thủ tên lửa, không gian - thông tin và công nghiệp quốc phòng của vùng cực, tạo ra thách thức đối với an ninh khu vực và tác động lan tỏa đối với cấu trúc răn đe toàn cầu, cạnh tranh cường quốc, thương mại và an ninh năng lượng; Bắc Cực đang trở thành một biến số cấu trúc trong cạnh tranh quyền lực quốc tế, với những hệ quả ngày càng rõ đối với ổn định chiến lược toàn cầu.
Tài liệu tham khảo
1. Arctic Council, Arctic Climate Change Update 2024. Nguồn: https://www.arctic-council.org.
2. Åtland, K., Russia’s Arctic bastion strategy and naval modernization. The Polar Journal. Nguồn: https://doi.org/10.1080/2154896X.2024.
3. Brady, A. M., China’s Polar Silk Road and the geopolitics of the Arctic. Marine Policy, 170. Nguồn: https://doi.org/10.1016/j.marpol.2025.
4. Brookings Institution, Climate change and Arctic geopolitics. Nguồn: https://www.brookings.edu.
5. Center for Strategic and International Studies (CSIS), Addressing Arctic vulnerabilities. Nguồn: https://www.csis.org/analysis/addressing-arctic-vulnerabilities.
6. Center for Strategic and International Studies (CSIS), Defending the North amid rising geopolitical tensions. Nguồn: https://www.csis.org/analysis/defending-north-amid-rising-geopolitical-tensions.
7. Center for Strategic and International Studies (CSIS), Greenland, rare earths, and Arctic security. Nguồn: https://www.csis.org/analysis/greenland-rare-earths-and-arctic-security.
8. Conley, H., & Melino, M. (2024). Arctic strategic competition and U.S. security interests. Washington, DC: CSIS. https://www.csis.org.
9. Dalziel, A., Advancing Canada’s Arctic defence, diplomacy and development. Macdonald-Laurier Institute. Nguồn: https://macdonaldlaurier.ca.
10. Duns, E., The Arctic paradox: Rising pressures and enduring cooperation. Atlas Institute for International Affairs. Nguồn: https://atlasinstitute.org/the-arctic-paradox-rising-pressures-enduring-cooperation.
11. Huebert, R., Arctic security dynamics after NATO enlargement. International Affairs. Nguồn: https://doi.org/10.1093/ia.
12. International Institute for Strategic Studies (IISS), The Military Balance 2025. London: Routledge.
13. Lasserre, F., Arctic geopolitics and emerging sea routes. Polar Geography, 47(2). Nguồn: https://doi.org/10.1080/1088937X.2024.
14. NATO Allied Command Transformation, Arctic Sentry and the future of multi-domain operations.
15. NATO Parliamentary Assembly, Security in the Arctic region. Nguồn: https://www.nato-pa.int.
16. Norwegian Ministry of Defence, Norway’s High North Strategy. Nguồn: https://www.regjeringen.no.
17. RAND Corporation, Russia’s Arctic military posture and strategy. Nguồn: https://www.rand.org/topics/arctic-region.html.
18. SIPRI, Military developments in the Arctic region. Nguồn: https://www.sipri.org.
19. U.S. Department of Defense, Arctic Strategy Implementation Plan. Nguồn: https://www.defense.gov.
20. Wilson Center Polar Institute, The Arctic and global strategic competition. Nguồn: https://www.wilsoncenter.org.
21. Werfelli, W., The Arctic: A risk of escalating conflicts. Trends Research & Advisory. Nguồn: https://trendsresearch.org/insight/the-arctic-a-risk-of-escalating-conflicts.
22. Center for Naval Analyses (CNA). Nguồn: https://www.cna.org/reports/2022/chinas-investment-in-the-arctic.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Điều khoản giấy phép
-
Tác giả đồng ý áp dụng Giấy phép bản quyền mở (ví dụ: Creative Commons CC BY hoặc CC BY-NC) cho bài báo khi được công bố.
-
Xác nhận người đọc có quyền truy cập, chia sẻ, trích dẫn bài viết theo đúng điều kiện giấy phép mà Tạp chí đã lựa chọn.
-
Tác giả giữ quyền tác giả nhưng cấp cho Tạp chí quyền xuất bản đầu tiên (First Publication Rights).