Vai trò của Ngân hàng Đông Dương trong quá trình thực dân Pháp xâm lược Bắc Kỳ (1882 - 1895)
Từ khóa:
Bắc Kỳ (1882 - 1895); Chiến tranh xâm lược; Ngân hàng Đông Dương; Quân viễn chinh Pháp; Tư bản tài chính.Tóm tắt
Trong bối cảnh ngân sách của Pháp gặp khó khăn, Ngân hàng Đông Dương (Banque de l’Indochine - BIC) đã đóng vai trò là “nhà tài trợ” chiến tranh then chốt, cung cấp tín dụng và nguồn lực tài chính giúp quân đội viễn chinh Pháp duy trì và hoàn thành công cuộc bình định quân sự trong quá trình xâm lược Bắc Kỳ giai đoạn 1882 - 1895. Thông qua việc phân tích các đặc quyền phát hành tiền tệ và mạng lưới chi nhánh mở rộng theo dấu chân quân đội, bài viết làm rõ bản chất liên minh giữa tư bản tài chính Paris và chủ nghĩa quân phiệt, qua đó cho thấy BIC không chỉ là một định chế tài chính đơn thuần mà là công cụ sắc bén trong quá trình xâm lược, biến Việt Nam thành thuộc địa của Pháp.
Tài liệu tham khảo
1. Lê Đình Chân, Lịch sử tiền tệ, Tài liệu hạn chế đọc của Thư viện Khoa học Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn, 1972.
2. Nguyễn Văn Hiệp và Hồ Sơn Đài (Chủ biên), Miền Đông Nam Bộ - Lịch sử và văn hóa, tập 2, Nxb Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2019.
3. Hà Minh Hồng, Dương Tô Quốc Thái, “Ai đã tài trợ tài chính cho thực dân Pháp trong cuộc đánh chiếm Bắc Kỳ năm 1882 - 1883?”, Tạp chí Lịch sử quân sự, số 254, tháng 4/2013.
4. Jean-Pierre Aumiphin, Sự hiện diện tài chính và kinh tế của Pháp ở Đông Dương (1859 - 1939), người dịch: Nguyễn Xuân Nghĩa và cộng sự, Nxb Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, H, 1994.
5. Marc Meuleau, Những người đi tiên phong ở vùng Viễn Đông - Lịch sử Ngân hàng Đông Dương 1875 - 1975, Bản dịch của Réne Ngọc Nhân, Nxb Librairie Arthème Fayard, Paris, 1990.
6. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Lịch sử Ngân hàng Nhà nước Việt Nam 1951 - 1976, tập 1 (sơ thảo), Nxb Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, H, 1976.
7. Dương Tô Quốc Thái, Quá trình thực hiện vai trò tư bản tài chính của Ngân hàng Đông Dương ở Việt Nam (1875 - 1955), Bản thảo Luận án Tiến sĩ Sử học bảo vệ cấp cơ sở, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hồ Chí Minh, 2020.
8. Phan Hạ Uyên, Tư liệu lịch sử Tiền tệ Đông Dương và Ngân hàng Đông Dương từ cuối thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX, Nxb Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, H, 1978.
9. V.I. Lenin, Chủ nghĩa đế quốc, giai đoạn tột cùng của chủ nghĩa tư bản, Nxb CTQGST, H, 2021.
10. Yasuo Gonjo, Ngân hàng thuộc địa hoặc ngân hàng thương mại Ngân hàng Đông Dương dưới thời Đệ Tam Cộng hòa (1875 - 1939), Bản dịch Thái Thanh, Nxb Viện Quản lý Công và Phát triển Kinh tế, Ủy ban Lịch sử Kinh tế và Tài chính Pháp, Paris, 1993.
Lượt tải xuống
Đã Xuất bản
Số
Chuyên mục
Giấy phép
Điều khoản giấy phép
-
Tác giả đồng ý áp dụng Giấy phép bản quyền mở (ví dụ: Creative Commons CC BY hoặc CC BY-NC) cho bài báo khi được công bố.
-
Xác nhận người đọc có quyền truy cập, chia sẻ, trích dẫn bài viết theo đúng điều kiện giấy phép mà Tạp chí đã lựa chọn.
-
Tác giả giữ quyền tác giả nhưng cấp cho Tạp chí quyền xuất bản đầu tiên (First Publication Rights).