Quá trình biến đổi tổ chức vùng chiến thuật của quân đội Sài Gòn (1961 - 1970)
Keywords:
Chính quyền Sài Gòn, Kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Khu chiến thuật, Quân đội Sài Gòn, Vùng chiến thuậtAbstract
Trong những năm 1961 - 1970, chính quyền, quân đội Sài Gòn (QĐSG) tiến hành cải tổ lãnh thổ quân sự từ các quân khu trở thành các vùng chiến thuật. Dựa trên sự điều chỉnh này, QĐSG thay đổi bố trí lực lượng nhằm thực hiện hai nhiệm vụ cơ bản là duy trì quyền kiểm soát các khu vực đã chiếm đóng và yểm trợ xây dựng địa phương. Những chuyển biến về tổ chức vùng chiến thuật thể hiện nỗ lực của Mỹ và chính quyền, QĐSG trong việc tranh thủ “trái tim và khối óc” của người dân miền Nam để giành thắng lợi trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam; đồng thời phản ánh năng lực yếu kém của chính quyền Sài Gòn (CQSG) trong hoạt động tổ chức lực lượng, bố trí thế chiến lược trên chiến trường.References
1. Nguyễn Quang Ân, Việt Nam - Những thay đổi địa danh và địa giới hành chính (1945 - 2002), Nxb Thông Tấn, H, 2003.
2. Ban Tổng kết chiến tranh B2 - Phòng Tổng kết địch, Quá trình cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ và quy luật hoạt động của Mỹ - ngụy trên chiến trường B2, 1984.
3. Huấn thị đặc biệt số II/61 ngày 7/5/1961 của Tư lệnh Quân đoàn 2 về việc tổ chức lãnh thổ Vùng chiến thuật II. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2644.
4. Huấn thị số 2-QP ngày 19/4/1963 của Tổng thống VNCH về việc phân chia lãnh thổ quốc gia. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2974.
5. Huấn thị số 598/TTM ngày 13/5/1961 của Tổng Tham mưu trưởng quân đội VNCH về tổ chức lãnh thổ quốc gia. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2644.
6. Huấn thị thi hành Sắc lệnh số 343-QL ngày 27/11/1964 về việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành 4 vùng chiến thuật, Biệt khu Thủ đô và Đặc khu Rừng Sát. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 31937.
7. Lê Minh Nam, “Quá trình biến đổi tổ chức lãnh thổ quân sự của CQSG (1955 - 1961)”, Tạp chí Lịch sử quân sự, số 395 (11/2024).
8. Phiếu trình của Đại tá Lâm Văn Phát ngày 17/5/1962 về việc thành lập Đặc khu Đà Nẵng. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2974.
9. Phiếu trình số 187/VPTL ngày 18/5/1962 của Tư lệnh Quân đoàn 1 quân đội VNCH về việc Đặc khu Đà Nẵng. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2982.
10. Quân đội nhân dân Việt Nam, Quá trình cuộc chiến tranh xâm lược của đế quốc Mỹ và quy luật hoạt động của Mỹ - ngụy trên chiến trường Nam Bộ và cực Nam Trung Bộ (B2) (Tập phụ lục biểu đồ số liệu), Ban Tổng kết chiến tranh B2, 1982.
11. Sắc lệnh số 132-QP, ngày 25/10/1963 của Tổng thống VNCH về việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành 4 vùng chiến thuật và 1 Biệt khu Thủ đô. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2974.
12. Sắc lệnh số 213-QP, ngày 26/11/1962 của Tổng thống VNCH về việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành 4 vùng chiến thuật và 1 Biệt khu Thủ đô. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 4764.
13. Sắc lệnh số 227-QP ngày 9/12/1965 của Chủ tịch Ủy ban Hành pháp Trung ương về việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành 4 vùng chiến thuật, Quân khu Thủ đô và Đặc khu Rừng Sát. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 31937.
14. Sắc lệnh số 98-QP, ngày 13/4/1961 của Tổng thống VNCH về việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành 3 Vùng chiến thuật và 1 Biệt khu Thủ đô. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhất Cộng hòa, hồ sơ số 2644.
15. Sự vụ văn thư số 1627/TTL ngày 2/7/1965 của Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội VNCH về việc đổi danh hiệu Biệt khu Thủ đô. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 4764.
16. Sự vụ văn thư số 2502/TTM ngày 27/6/1968 của Tổng Tham mưu trưởng về việc thành lập các đặc khu thuộc Biệt khu Thủ đô. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 6639.
17. Tài liệu của Bộ Quốc phòng về việc thành lập Bộ Chỉ huy Đặc khu Phú Quốc năm 1969. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Tổng thống Đệ nhị cộng hòa, hồ sơ số 5491.
18. Thomas L. Ahern Jr., CIA and rural pacification in South Vietnam, Center for the Study of Intelligence, Central Intelligence Agency, USA, 2001.
19. Tổ chức lãnh thổ quân sự kể từ ngày 1/10/1963. Tài liệu lưu tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia II, phông Phủ Thủ tướng VNCH, hồ sơ số 6639.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Tạp chí CL&LS QPVN
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Điều khoản giấy phép
-
Tác giả đồng ý áp dụng Giấy phép bản quyền mở (ví dụ: Creative Commons CC BY hoặc CC BY-NC) cho bài báo khi được công bố.
-
Xác nhận người đọc có quyền truy cập, chia sẻ, trích dẫn bài viết theo đúng điều kiện giấy phép mà Tạp chí đã lựa chọn.
-
Tác giả giữ quyền tác giả nhưng cấp cho Tạp chí quyền xuất bản đầu tiên (First Publication Rights).